اسد الله معطوفى

245

سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )

سلجوقيان و اوضاع استراباد و گرگان سلسله سلجوقيان بوسيله طغرل در سال 429 ه بنيان گذارده شد ، سپس تا سال 433 ، طبرستان ، گرگان و استراباد را هم فتح كردند . فاتحين در گرگان با انوشيروان بن منوچهر حاكم زيارى مصالحه نمودند و در پى آن 100000 دينار از اهالى گرگان خراج گرفتند . سپس مقرر گرديد سالانه 50000 دينار ديگر هم بپردازند . 1 پس از طغرل ، آلب ارسلان ، ملكشاه و بركيارق به حكومت رسيدند . در زمان بركيارق به سال 493 ه طبرستان و گرگان صحنه درگيرىهاى سپاهيان وى و برادرش و نيز تعدادى از سواران ترك شد كه تا اوايل عهد سلطان سنجر به درازا كشيد طوريكه سنجر يك بار مجبور شد به گرگان پناه بياورد . 2 در زمان سنجر بخاطر حضور تراكمه همنژادش در نواحى گرگان ( حوالى رود اترك ) و نيز به سبب وجود زمين‌هاى كشاورزى كه به صورت اقطاع و تيول به بزرگان لشكرى و كشورى واگذار شده بودند ، با صدور منشورهاى متعددى ، توجه ويژه‌اى به اين ناحيه شد . 3 از وقايع ديگر عصر سنجر در گرگان ، شورش عظيمى بود كه در طى آن سردار بزرگش اسماعيل حبشى بدست شورشيان بقتل رسيد . سنجر چند سردار ديگر خود را به اين ناحيه روانه كرد ، ولى نخست كارى از پيش نبردند تا اينكه سرانجام سپاه گرگانيها در محل « بسك و بيجاكلاته » شكست سختى خوردند و يرغش از سرداران سلجوقى مجددا بر گرگان مسلط شد . 4 پس از سلطان سنجر كه شيرازه حكومت سلجوقيان از هم فرو پاشيده بود ، بين چند تن از شاهزادگان و سرداران آنها از جمله اميرانر ، بهرام ، محمود ، امير علىبار ، محمد حبشى ، امير زنگى ، محمد مزيدى كبودجامه ، فخر الدوله و يرغش درگيرىهاى شديدى بوجود آمد كه